A

Akrilik :Bir bağlayıcı türüdür. Boya ve astarlarda kullanılan, yüksek katı maddeli, çalışma kolaylığı sağlayan, dış şartlara karşı dayanıklılığı yüksek olan bir bağlayıcıdır (Acrylic).

Antikorrozif:Paslanmayı önleyen. Paslanmaya karşı. Örneğin, Antikorrozif Pigment (pas önleyici pigment), Antikorrozif Astar (sac astarı).

Atomizasyon : Boyanın tabanca memesinden hızla çıkarken küçük parçacıklara ayrışmasıdır. Boyanın yüzey kalitesini önemli oranda etkileyen bir faktördür.

B 

Bağlayıcı : Boyanın kuruma, parlaklık, dayanıklılık, vb. gibi önemli özelliklerini belirleyen temel kimyasal maddelerdir. Genellikle boyaya adını verir. Örneğin, Akrilik bağlayıcı ile Akrilik boya, Sentetik bağlayıcı ile Sentetik boya, Polyester bağlayıcı ile Polyester esaslı macun, astar veya boyalar üretilir.

Balık Gözü : Silikon açılmasını ifade etmekte kullanılan bir deyimdir.

Bant İzi : Maskeleme işleminde kullanılan bantın, boya yüzeyinde iz bırakmasıdır.

Baz Kat : 2 Katlı boyama sisteminde, üzerine vernik uygulanan renkli kat (Base Coat). 2 Katlı Sistem: Baz Kat Boya + Vernik'den oluşur.

Blister : Boya filmi içinde kalan solvent, nem veya su bir süre sonra yüzeyde kabarcıklanmalar meydana getirir. Bu kabarcıklar yapışmanın bozularak, boyanın yüzeyden parça parça kopmasına neden olur.

Body Shop : Bir otonun mekanik ve boya işlemlerinin tümünün yapıldığı işyerine verilen isim.

Boya Altı Astarı : Son Kat boyaların altında kullanılan 1K veya 2K esaslı astarlardır (Selülozik, Akrilik astarlar, gibi).

Buğulanma Sütlenme : Nemin, kurumakta olan boya filmi içine girerek hapsolması sonunda bulanık bir son kat görüntüsünün meydana gelmesi

 C

Coarse :Kaba, iri, genellikle, alüminyum pigmentlerin büyüklüğünü (iri) veya yüksek viskoziteye sahip (kalın) ürünleri ifade etmekte kullanılır (tersi fine : ince).

Çökme : Saklama şartlarının uygun olmaması veya ürünlerin raf ömürlerini doldurmaları sonunda astar veya son kat boyalar içinde bulunan pigmentlerin karıştırılamayacak şekilde kutunun dibine çökmesi.

D

DIN CUP (Din-kap) : Boyanın akışkanlığını (viskozitesini) ölçmeye yarayan metal kap. Alman DIN standardına uygun olan bu kabın, genellikle DIN4 tipi kullanılır.

Dokunma kuruması : Boya yüzeyinin dokunma sonunda zarar görmeyecek kadar kurumuş olduğu durumdur.

Dolgu Pigmenti :Macun ve astarlarda bulunan, dolgu gücü veren pigmentlerdir. Bunlar Ekstender olarak da adlandırılırlar. Talk, Kalsit, Alçı Taşı, Kaolin, Barit gibi maddelerdir (Ekstender).

Duman Kat :Metalik renklerde renk uyumunu sağlamak amacıyla çok ince olarak uygulanan boya katıdır.

E 

Elastikiyet Fleksibilite : Esneklik. Herhangi bir boya malzemesinin veya plastik kısmın elastikiyeti.

Enamel : Genellikle Son Kat Boya anlamında kullanılan bir terimdir.

Etch Primer : Metal Yüzey Astarı (Sac Astarı).

F 

Faz Ayrışması : Astar veya boyanın pigmentlerinin kutunun dibine doğru inmeye başlaması. Dipte pigmentin fazla olduğu (kalın), üstte ise bağlayıcının fazla olduğu (ince) durumdur. Yumuşak Çökme olarak da adlandırılan bu durumda, boya basit bir karıştırma ile normal hale döner.

Fiberglass Yüzey : Sentetik elyaf takviyeli polyester yüzeylerdir. Bazı araçların sürücü kabinlerinde veya dış aksamlarında kullanılır.

Filler/Füller : Dolgu özelliği bulunan astar veya macun.

Fiziksel Kuruma : Solventlerin buharlaşması ile meydana gelen basit kuruma şeklidir.

Flash Off : Astar veya son kat gibi ürünlerin fırınlama öncesinde 5-10 dakikalık sürelerle beslenerek, hızlı buharlaşan solventlerin çıkmasının sağlanmasıdır.

Fırın Kurumalı Boyalar : Otomotiv tesislerinde sac gövdelerin pastan arındırılarak boyaya hazırlanması amacıyla, fosforik asit kullanılarak yüzeylerin temizlenmesi işlemidir.

100°C’nin üzerinde kuruyan boyalardır.

  H

Hava Kurumalı Boyalar : 18 - 80°C arasında değişik sürelerde kuruyan Akrilik, Epoksi, Selülozik, Sentetik, esaslı boya ürünleridir.

HS (High Solid) : Yapısında çok az solvent bulunan, katı maddesi yüksek astar veya sonkat boya.

İ 

İki Katlı Boya :
Baz Kat + Vernik katlarından oluşan son kat boyama sistemidir.

İki Komponentli İki Bileşenli :
Sertleştirici ilavesiyle kuruyan boya (2K).

Infrared (IR) Enfra ruj kurutucusu :
Kızıl ötesi dalga boyu ile çalışan, genellikle parça boyama işlerinde kullanılan kurutucu lamba.

İzolasyon Katı :
Kimyasal kurumasını tamamlamamış ve kuvvetli solventlerden her an etkilenebilecek durumda olan astar veya sonkat tabakasının üzerini kaplamada kullanılan ve bu zayıf tabakalara zarar vermeyen özellikte olan astar katı.

J

Jel Süresi :
Kimyasal Kuruma yapan ürünlerin, sertleştici ilave edildikten sonraki kullanılabilme süresidir. Bu süre sonunda jel olan (sertleşen) ürün, artık kullanılamaz haldedir (Polyester macunun kürekte sertleşmesi).

K 

Kademeli Zımpara : Önce kalın, sonra ince zımpara kağıdı kullanılarak yapılan zımpara işlemidir. Örneğin; önce P80, sonra P150.

Kanama/Kusma : Solventlerden etkilenen pigmentlerin (genellikle kırmızı renk) üzerlerine uygulanan boyaların içinde yükselerek, renk değişikliği meydana getirmeleridir.

Kataforez Astar : Otomotiv tesislerinde ilk boyama sırasında kullanılan, sacı pasa karşı çok iyi koruyan, fırın kurumalı bir astar cinsidir.

Katı Madde : Boya malzemelerinin, sıvı (solvent/tiner) kısımları buharlaştıktan sonra geriye kalan, boyanın görünür kısmı.

Katlar Arası Bekleme Süresi : Her bir uygulama katı arasında beklenmesi gereken süre.

Kimyasal Kuruma :Boyanın ısı, ışık veya sertleştirici maddelerin etkisiyle kurumasıdır. Kimyasal kuruma sonunda sert, dayanıklı bir yüzey meydana gelir.

Kontrol Boyası :Yüzey bozukluklarını görmek için uygulanan bir boya cinsidir.

Krater :Boya yüzeyinde meydana gelen küçük çukurcuklar.

Krom Bileşikleri Kromatlar : Metal yüzeyleri pastan korumak amacıyla boyaya ilave edilen kimyasal maddeler (Dikkat! Bu maddeleri içeren boya malzemeleri insan ve çevre için zararlıdır).

Kuru Film Kalınlığı :Boyanın kuru haldeki kalınlığıdır. Mikron olarak belirtilir.

Kuru Uygulama : Boyanın yüzeye toz halde düşerek yayılamaması sonucunda mat veya portakali bir yüzeyin oluşması.

Kükürt Dioksit : Baca gazlarının en zehirli olanlarından birisidir. Yağmur suları ile birleşip, Sülfürik Asit’e dönüşür ve boyaya zarar verir.

Kürlenme : Kuruma. Özellikle fırın ve reaksiyon kurumalı boya ürünlerinin kurumasını ifade etmekte kullanılan deyimdir.

M 

Metamerizm : Bir rengin farklı ışık kaynakları altında farklı tonlarda görünmesidir (güneş, flouresant, renkli spotlar gibi). Buna, renk ayarlaması sırasında, formülde olmayan bir pigmentin ilave edilmesi neden olur.

Mikron : Kuru film kalınlığını belirtmekte kullanılan bir ölçü birimidir. Milimetrenin binde birine eşittir (Mikron).

Mikrofiş : Mix Makinelerinde renk formüllerinin bulunduğu asetat plaka.

Molekül : Boyayı meydana getiren, gözle görülemeyecek kadar küçük kısımlardır.

Montaj Kuruması : Son kat boyanın, çalışmaya izin verecek şekilde kuruma sertliğine ulaşmış halidir.

MS (Medium Solid) : Orta katı maddeli astar, son kat boya ve bunların sertleştiricileri.

O 

Oksidasyon : 1. Hava oksijeni yardımı ile kuruma (sentetik boyalar)- 2. Hava oksijeni nedeniyle paslanma.

Opak Renk : Düz renk. ‹çinde metalik pigment bulunmayan sonkat boya.

Ö

Örtücülük Örtme Gücü : Boyanın uygulandığı yüzeyin rengini göstermeyecek şekilde yüzeyi kapladığı

durumdur.

P 

Paint/Lacquer/Lack : Boya. Son kat boya.

Pah Kırma : Eski Boyalı Yüzeylerde iyi bir yapışmanın sağlanabilmesi, kırışma riskinin ortadan kaldırılabilmesi için eski boyanın kenarlarını seviye farkını azaltacak şekilde zımparalayarak düzeltmek.

Pigment :Boyaya renk, örtücülük, koruma özellikleri veren çok küçük tanecikli, renkli tozlardır.

Plastikleştirici Plastifiyan : Boya malzemelerine esneklik veren katkı maddesi.

Polimerizasyon : Boya içinde yer alan aynı tipteki bağlayıcı moleküllerinin (monomer) kimyasal olarak birleşerek daha büyük moleküller (polimer) meydana getirmesi ile boyanın kurumasıdır.

Pot Life : Bakınız: Jel Süresi

Pozitif Basınç : Boya kabini içine tozun girmesini önleyen basınç.

Primer : Boyanacak yüzey üzerine uygulanan ilk astar (Sac Astarı, Plastik Yüzey Astarı Gibi).

Primer Filler : Yüksek dolgulu sac astarı.

Primer-Surfacer : Metal yüzeye uygulanabilen yüksek dolgulu boya altı astarı.

Putty/Spachtel : Macun.

R 

Raf Ömrü : Boya malzemelerinin normal performansını gösterebileceği, 20°C’lik ortamdaki saklama süresi.

Reçine : Bağlayıcı ve boya üretiminde kullanılan kimyasal maddelerdir.

Renk Astarı : Son kat boya altına uygulanan renkli astar.

Renk Komponenti : Bir otonun rengini meydana getiren ana renklere verilen ad. Bunlar Beyaz, Siyah, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil gibi renklerdir.

Retarder : Yavaşlatıcı tiner. Kurumanın yavaşlatılması gerektiğinde kullanılan, yavaş buharlaşan solventlerden meydana gelen bir tiner cinsidir.

S 

Selüloz Nitroselüloz : Odundan elde edilen, Selülozik boyalarda bağlayıcı olarak kullanılan kimyasal madde.

Sembol Piktogram : Boya uygulaması konusunda bilgiler içeren, anlaşılması kolay şekillerdir.

Sert Kuruma Tam Kuruma : Boyanın kuruyarak, son sertliğine ulaşmasıdır.

Sertleştirici : İki komponentli boya ürünlerinin kimyasal kuruma yapmalarını sağlayan etkin kimyasal maddelerdir. Polyester esaslı ürünlerde peroksit, asitli sac astarlarında fosforik asit, 2K poliüretan-akrilik ürünlerde izosiyanat esaslıdır. (Hardener/ Harter/Aktivatör).

Silikon Açılması : Silikonlu polish, silikonlu boya ve diğer kimyasal maddelerden bulaşan silikonun, boya yüzeyinin düzgünlüğünü bozması.

Solid : Bakınız: Katı Madde

Solvent : Boyanın sıvı olan kısmıdır. Boyanın kullanımı sırasında genellikle tiner olarak adlandırılırlar.

Su Bazlı Boya : Kimyasal solventler yerine inceltici olarak su kullanılan boyalardır. Çevreci yaklaşımların sonucunda kullanımı hızla artmaktadır.

Surfacer : Son katın altına uygulanan, yüzeyi en düzgün hale getirme amacıyla kullanılan 1 veya 2K Astar.

T 

Tack-Rag Mumlu Bez : Boyama sırasında yüzeylerdeki tozun temizlenmesinde kullanılan, geç kuruyan bir cins vernik ile ıslatılmış bez.

Tek Katlı Boya : Vernik katına gerek göstermeyen son kat boya.

Tek Komponentli Boya : Sertleştirici ilavesi gerektirmeden kuruyan boya (1K).

Termo Plastik Akrilik Boya (TPA) : Isı etkisi ile yumuşayan, soğuyunca tekrar sertleşen, kuvvetli solventlerden kolayca etkilenen, tek komponentli bir boya cinsidir.

Tinting : Renk yapma. Bir rengi, ana renklerin (komponentlerin) ilave edilmesiyle istenilen renk tonuna getirmek.

Thinner/Reducer : Tiner / ‹nceltici.

Topcoat : Sonkat.

Toz Kuruması : Boyanın, tozların yapışmayacağı şekilde yüzey kurumasını yapmasıdır.

U 

Ultraviyole/UV-Işınları : Işığın bir türü. Güneş ışınlarıyla gelen UV ışınları, boyaya zarar vererek sararma, renk değişikliği ve yaşlanmaya neden olur.

Varnish/Clear Coat Klarlack : Vernik.

Varyant Renk : Standart bir rengin sapması sonucunda, orjinal renk kodu değişmeksizin ortaya çıkan standart renge çok yakın renk tonu.

Viskozite : Boyanın akışkanlığının ölçüsüdür. 16 saniye / DIN CUP4 / 20°C veya 16s / DIN4 /20°C şeklinde belirtilir

Y 

Yaş (Islak) Uygulama : Boyanın yüzeye yaş olarak düşmesidir. Yaş uygulama ile yayılma ve yapışma açısından en yüksek performans elde edilir.

Yaş Üstüne Yaş Uygulama : Bir boya ürününün tam olarak kurumadan diğerinin uygulanıp, her ikisinin birden kurutulmasıdır. Örneğin; astar kurumadan üzerine sonkat boya uygulanması. Özellikle seri iş yapılan boya atölyeleri için geçerli olan bir uygulama şeklidir (Wet - On - Wet).

Yoğunluk : Bir maddenin kendi öz ağırlığının ifadesidir.

Yoklama ‹şlemi Yoklama Macunu : Astar üzerindeki yüzey bozukluklarını düzeltme işlemi. Bu amaçla kullanılan macun.

Yüzey Astarı (Primer) : Direkt olarak boyanan yüzey üzerine uygulanan, yapışma özelliği geliştirilmiş veya pas önleyici özellikle takviye edilmiş astar

Z 

Zemin Etüdü : Tinerli bez veya zımpara yardımı ile zemin sertliğinin istenilen seviyeye ulaşmış olmasının kontrol edilmesidir.

Not: Zemin etüdü neticesinde yumuşak (tam kurumamış) zeminle karşılaşıldığı takdirde, sağlam zemine ulaşılıncaya kadar erezyonlu bölge yok edilir. Bu işlem sonrasında diğer uygulamalara devam edilir